
Geschiedenis Borgsweer
Borgsweer is het kleinste dorp van de gemeente Delfzijl. Dat is niet altijd zo geweest. Vroeger was Borgsweer een florerend dorp met meer dan 300 inwoners. Het aantal huizen is groter geworden maar men leefden vroeger met grotere gezinnen in kleine huisjes.
​
Borgsweer was vroeger een echt vissersdorp. Zo vlak bij Termunterzijl waren veel mannen veel op zee. Toen de dijk nog lager was zag de pastoor vanuit de kerk van Borgsweer wanneer de mannen weer thuis kwamen. de vissers liepen bij aankomst rechtstreeks door naar het café van Borgsweer om daar hun zuur verdiende centen uit te geven. De vrouwe stonden dan hun mannen op te wachten met, zoals we kunnen aannemen, niet al te blije gezichten.
​
Het café van Borgsweer bevond zich op Borgsweer 25. Tegenover de kruidenier en de smid. Daarnaast was het huis van de pastoor en daarnaast de kerk. Verder waren er veel arbeidershuisjes waar de vissers woonden en boeren knechten.
De school bevond zich aan het Schoolpad en de....
​
​
​
​
Op 1 september 1939 werd de wereld opnieuw in een verwoestend conflict gestort, de Tweede wereldoorlog. Maar hoe kwam het zover? Om die vraag te beantwoorden moeten we terug naar het einde van de Eerste Wereldoorlog en de jaren die daarop volgden.
Na de Eerste Wereldoorlog werd Duitsland in het Verdrag van Versailles zwaar gestraft. Het moest grote gebieden afstaan en het mocht nog maar een klein leger hebben en ze moesten enorme herstelbetalingen doen aan de overwinnaars. Dit veroorzaakte veel woede en armoede in Duitsland. Veel Duitsers vonden dat hun land onrechtvaardig behandeld was.
In de jaren '20 en '30 groeide de onvrede in Duitsland. De economie lag in puin door de grote depressie en veel mensen verlangden naar een sterke leider. In 1933 werd Adolf Hitler, leider van de nationaalsocialistische partij (NSDAP) , rijkskanselier van Duitsland. Hij beloofde Duitsland opnieuw groot te maken en begon de bepalingen van het Verdrag van Versailles te negeren'.
Hitler begon Duitsland opnieuw te bewapenen en voerde een agressieve buitenlandse politiek. In 1936 bezette hij het Rijnland, in 1938 pikte hij Oostenrijk in, de zogenaamde Anschluss, en later dat jaar dwong hij Tsjecho-Slowakije het Sudetenland af te staan. De Europese grootmachten Groot-Brittannié en Frankrijk probeerden Hitler rustig te houden maar dit moedigde hem alleen maar aan.
Hitler wilde meer 'lebensraum' (leefruimte) voor het Duitse volk en richtte zijn blik op Polen. Op 23 augustus 1939 sloot hij een niet-aanvalsverdrag met de Sovjet-Unie, het Molotov-Ribbentrop Pact. Dit betekende dat Duitsland en de Sovjet-Unie Polen onderling zouden verdelen. Op 1 september 1939 viel Duitsland Polen binnen, onder het valse voorwendsel dat Polen Duitse grensprovocaties zou hebben uitgevoerd. In werkelijkheid was dit een excuus om de invasie te rechtvaardigen. Groot-Brittannié en Frankrijk verklaarden op 3 september 1939 de oorlog aan Duitsland. Hiermee begon de Tweede Wereldoorlog. De oorlog zou zes jaar duren en zou leiden tot een ongekende vernietiging en het verlies van miljoenen levens.
Ook Borgsweer zou de dans niet ontspringen. De mobilisatie, het weghalen van de joodse familie Cohen, het neerstorten van een geallieerde bommenwerper en het begraven van een deel van de bemanningsleden op het kerkhof van Borgsweer, het roven van de torenklok en de verschrikkelijke laatste weken voor de bevrijding.
Bijna iedere woning in Borgsweer had als gevolg hiervan schade opgelopen en het meest tragische gebeurde de laatste uren voor de bevrijding, er waren in één klap vier doden te betreuren. Offers der bevrijding.
Vanaf 1 mei kunt u terecht in het kerkje van Borgsweer voor de Expositie Borgsweer 1940 - 1945.
In een reeks foto's en verhalen nemen we u mee naar de mobilisatie, het weghalen van de joodse familie Cohen, het neerstorten van een geallieerde bommenwerper en het begraven van een deel van de bemanningsleden op het kerkhof van Borgsweer. Het roven van de torenklok en de verschrikkelijke laatste weken voor de bevrijding.
Ook worden er verschillende vondsten tentoongesteld.
​
De expositie wordt op 1 mei officieel geopend om 19.30.
Daarna is het elke dag geopend van 14.00 tot 21.00 uur.